CCNA sertifikasyon sürecinin ilk adımında bir ağı oluşturan kablo ve aygıtlardan bahsedeceğim.
Network Kabloları
Bakır kablolar, kurulum kolaylığı, maliyet avantajı ve elektrik akımına karşı yüksek iletkenlikleri sayesinde günümüzde en yaygın tercih edilen kablo tipidir. Türkiye’deki ağ altyapılarının büyük çoğunluğunda da bu avantajları nedeniyle bakır kablolar kullanılmaktadır.
Yaygın olarak kullanılan bakır kablo tipleri şunlardır:
Cat5 Türü Kablolar: Standart 8 kablonun 2’li sarmallar halinde sarılarak kullandığı tiptir. En fazla 100Mbps hıza ulaşabilir. Cat5e türü ile daha yüksek bağlantı hızları sağlanabilir.
Cat6 Türü Kablolar: Cat5’ten farklı olarak kablolarda oluşan manyetik alanın birbirlerini etkilememesi için ek bir plastik ayraç kullanılır.
Cat7 Türü Kablolar: Cat6’dan farklı olarak her bir çiftte muhafaza kullanılır. Bu türe ait bazı kablolarda dış etmenlere karşı da muhafaza bulunabilir.
Cat8 Türü Kablolar: Cat7’den farklı olarak her bir çiftte kullanılan muhafaza daha sağlam olarak düzenlenmiştir. 2000 Mhz destekler. 30 metreye kadar 40Gbps hızı destekleyebilir.
Not: Bakır kablolar uzun mesafeli veri aktarımı için uygun değildir. Maksimum verim için 100 metreye dek kullanılmalıdırlar.
Network cihazlarının bağlantılarını sağlamak için düz ve çarpraz kablolar kullanılır. Temelde düz kablolar farklı türdeki cihazları (switch-router, bilgisayar-switch), çarpraz kablolar ise aynı tipteki cihazları (switch-hub, router-router) bağlamak için kullanılır.
Düz kablolarda diziliş şu şekildedir:
Çarpraz kablolarda farklı olarak diziliş şu şekildedir:
Düz kablo, iki farklı cihazı (bilgisayar-switch gibi) birbirine bağlamak için her iki ucunda aynı pin dizilimini (T568B-T568B) kullanırken; çapraz kablo, iki benzer cihazı (bilgisayar-bilgisayar gibi) doğrudan haberleştirmek için bir uçtaki iletim pinlerini diğer uçtaki alım pinlerine bağlayacak şekilde farklı dizilimler (T568B-T568A) kullanır. Buna bağlı olarak da çarpraz kablolar veri çakışmasını önlemek için dizilimi 1-3 ve 2-6 olarak değiştirirler.
Fiber Kablolar
Kıtalar arası internet bağlantısının sağlanması gibi uzun mesafeli ve yüksek bant genişliği gerektiren durumlarda fiber kablolar kullanılır. Core adı verilen saç teli kalınlığında optik kablolar içerir. 2 Core bir Cat 6 – Cat 7 işlevi görür. Bu da bizlere yüksek bant genişliği sağlar.
Fiber kablolar singlemode ve multimode olarak iki türe ayrılır. Singlemode kablolar OS1 ve OS2 tiplerine sahiptir. Uzun mesafeli veri aktarımı için uygundurlar, 200 kilometreye kadar tek parçalı yapıya sahiptirler. Multimode kablolar ise OM1, OM2, OM3, OM4, OM5 tiplerine sahiptir. Tek parçada en büyük uzunluk 2 kilometredir. Singlemode kablonun çekirdek çapı multimode kabloya göre çok daha küçük olduğu için hızlı, az kayıplı, uzun mesafeli aktarım gerçekleştirilebilir.
| Özellik | Singlemode | Multimode |
| Çekirdek Çapı | 9 mikron | 50-62.5 mikron |
| Işık Kaynağı | Lazer | LED veya VCSEL |
| Mesafe Kapasitesi | 200 km+ (Çok uzun) | 2 km’ye kadar (Kısa) |
| Maliyet | Kablo ucuz, cihazlar pahalı | Kablo pahalı, cihazlar ucuz |
TIA-598C standartlarına göre singlemode kablolar sarı, multimode kablolar ise turkuaz ya da turuncu renktedir.
Fiber kablolarda yaygın olarak kullanılan konnektör tipleri LC, SC, MU, ST, FC, MTRJ’dir. Bunlar haricinde kullanılan 100’e yakın konnektör çeşidi bulunmaktadır. Hepsi aynı işi yerine getirirler.
Network Aygıtları
Ağ içerisinde verinin nasıl iletileceğine, yönlendirileceğine ve yönetileceğine dair kararları veren ağ aygıtları bulunmaktadır. Bunlar başlıca router, hub, switch, access points, ip kameralar, ip telefonlar ve firewall gibi cihazlardır.
Router: Farklı networkler arasındaki iletişimi düzenlemek için kullanılırlar. Her bir portu farklı bir IP yapısında olmalıdır. NAT, DHCP, ACL gibi işlemleri de yapabilirler.
Hub: Kendisine gelen veriyi ayırt etmeksizin tüm portlarına yayın yoluyla gönderen, günümüzde yerini switchlere bırakmış ilkel cihazlardır.
Switch: kendisine gelen veriyi cihazların fiziksel adresleri olan MAC adreslerine göre filtreleyerek sadece ilgili hedef porta gönderen akıllı bir ağ cihazıdır. Kullanım amaçlarına göre çeşitli türleri vardır:
- Layer 3 Switchler: Hem MAC hem de IP adresleriyle çalışabilen tiptir.
- Yönetilemez (Unmanaged) Switchler: Herhangi bir konfigürasyon gerektirmeyen, “tak-çalıştır” mantığıyla çalışan en basit modellerdir.
- Yönetilebilir (Managed) Switchler: Ağ trafiğini izlemenize, VLAN oluşturmanıza ve güvenlik ayarları yapmanıza olanak tanıyan profesyonel cihazlardır.
- PoE (Power over Ethernet) Switchler: Bağlı olan IP telefon veya kamera gibi cihazlara veriyle birlikte elektrik gücü de sağlayan switchlerdir.
| Özellik | Hub | Switch |
| OSI Katmanı | 1.katman (fiziksel) | 2.katman (veri bağlantısı) |
| İletişim Şekli | Half-duplex | Full-duplex |
| Çalışma Mantığı | Broadcast | Unicast |
| Collision Durumu | Var | Yok |
| Bant Genişliği | Bant Genişliği/cihaz sayısı | Cihaz = toplam bant genişliği (her port için ayrıdır) |
| Güvenlik | Düşük | Yüksek |
Firewall: Ağa gelen ve ağdan giden trafiği belirli güvenlik kurallarına göre denetleyen, yetkisiz erişimleri engelleyerek ağı dış tehditlere karşı koruyan bir güvenlik bariyeridir. Yeni nesil Firewall tipleri (Next Generation Firewall) standart bir firewall’dan çok daha fazla işleve sahiptir. Örneğin:
- Uygulama Denetimi (Application Awareness)
- Derin Paket İnceleme (Deep Packet Inspection – DPI)
- Entegre Saldırı Önleme Sistemi (IPS/IDS)
- Kullanıcı Kimlik Doğrulama ve Kontrolü
- Bulut Temelli Tehdit İstihbaratı
- Gelişmiş Zararlı Yazılım Koruması (Advanced Malware Protection)
gibi özelliklere sahiptir.
